Zjednoczenie z Chrystusem tego, co robimy każdego dnia, modlitwa i ofiarowanie Mu naszych myśli, słów i czynów – tak narodziło się Apostolstwo Modlitwy (AM). Powstało w 1844 roku w domu formacji jezuitów na południu Francji z inicjatywy o. Franciszka Gautreleta SJ. Zaproponowany przez niego sposób przeżywania codzienności szybko zyskał popularność nie tylko wśród jezuitów, ale także wśród wiernych. W latach 1890–1896 papież uznał AM za dzieło papieskie i powierzył je opiece Towarzystwa Jezusowego. Dzieło trwa do dziś, a jego nowym dyrektorem krajowym w Polsce został o. Mariusz Balcerak SJ.
Jezuici.pl: Ojcze Mariuszu, od kilku tygodni jest ojciec nowym krajowym dyrektorem Papieskiej Światowej Sieci Modlitwy (AM). Kiedy ten ruch został przeszczepiony do Polski i jak wygląda obecnie?
Obecnie w Polsce i na Świecie działa około dwadzieścia dziewięć ośrodków prowadzonych przez polskich jezuitów, w których funkcjonują grupy Apostolstwa Modlitwy. Są również grupy działające przy kościołach diecezjalnych oraz przy różnych zgromadzeniach zakonnych. Jest to więc bardzo otwarta sieć, której członkowie przede wszystkim modlą się w intencjach papieskich. AM skupia się również na trosce o rodzinę i wspólnoty parafialne, opierająć się na duchowości związanej z kultem Najświętszego Serca Pana Jezusa. Największa grupa Apostolstwa Modlitwy działa w Radomiu i liczy ponad 550 członków. Jest to naprawdę prężnie działająca wspólnota, podczas gdy inne grupy lokalne są mniejsze – liczą od kilkunastu do kilkudziesięciu osób.
Charakterystyczne dla Apostolstwa Modlitwy jest również to, że przez wiele lat było ono odpowiedzialne za wydawanie Posłańca Serca Jezusowego – naszego miesięcznika, którego zadaniem było propagowanie kultu Najświętszego Serca Pana Jezusa oraz przybliżanie wiernym intencji wskazywanych lub zatwierdzanych przez papieża na każdy miesiąc.
Jezuici.pl: Jakie są filary misji i duchowości Apostolstwa Modlitwy?
Mariusz Balcerak SJ: Jednym z filarów jest modlitwa w intencjach papieża. Ojciec Święty każdego miesiąca wskazuje inną intencję, w której zachęca nas do modlitwy. Drugim ważnym elementem jest kult Najświętszego Serca Pana Jezusa – jego propagowanie oraz życie w duchu wynagrodzenia i uwielbienia Serca Jezusowego. Istotne miejsce zajmuje również codzienne ofiarowanie. Jest to modlitwa, którą odmawia każdy członek Apostolstwa Modlitwy, ofiarując wszystkie swoje myśli, słowa i czyny w jedności z Chrystusem, aby przyczyniać się do przemiany świata.
Jezuici.pl: Czy Apostolstwo Modlitwy jako międzynarodowa sieć ma jakiś zarząd – ogólnoświatowy albo na poziomie europejskim?
Mariusz Balcerak SJ: Tak. Dyrektorem głównym Apostolstwa Modlitwy, a dokładniej Papieskiej Światowej Sieci Modlitwy, jest o. Cristobal Fones SJ, jezuita, który obecnie mieszka i zarządza tym dziełem w Rzymie. Odpowiada on za funkcjonowanie i rozwój całej struktury na poziomie światowym. Istnieją również struktury krajowe, na czele których stoją dyrektorzy krajowi. Do moich zadań należy zatem koordynowanie działalności Apostolstwa Modlitwy w Polsce.
Jezuici.pl: Ilu członków Apostolstwa Modlitwy jest obecnie w Polsce?
Mariusz Balcerak SJ: Trudno podać dokładną liczbę, ponieważ stale się ona zmienia. Apostolstwo Modlitwy w Polsce ma dość długą historię i jego członkowie są w dużej mierze osobami starszymi, dlatego część z nich odchodzi. Z drugiej strony co roku przyjmujemy do Apostolstwa około 30–35 nowych osób, więc trudno określić aktualną liczbę wszystkich członków.
Warto też podkreślić, że Apostolstwo Modlitwy skupia się przede wszystkim przy naszych dziełach jezuickich, ale jest otwarte również na inne wspólnoty i grupy. Wynika to z szerszego rozumienia tej sieci: obejmuje ona wszystkich ochrzczonych, którzy chcą modlić się w intencjach papieża. Jeśli chodzi o obecność grup Papieskiej Światowej Sieci Modlitwy (AM) na całym Świecie, to aktualnie skupia ona w swojej strukturze ok. 22 mln osób w 90 krajach świata.
Jezuici.pl: Czyli jeśli ktoś mieszka w miejscowości, w której nie ma ośrodka Apostolstwa Modlitwy, może dołączyć do niego wirtualnie?
Mariusz Balcerak SJ: Tak, jest taka możliwość. Obecnie działa strona Apostolstwa Modlitwy – ampolska.co – na której można dowiedzieć się więcej o naszej misji i działalności. Właśnie przygotowujemy nową stronę, gdzie dokładniej wyjaśnimy również, jak można zostać członkiem Apostolstwa Modlitwy.
Jezuici.pl: Co jest potrzebne oprócz samej chęci modlitwy w intencjach papieża?
Mariusz Balcerak SJ: Apostolstwo Modlitwy nie jest sztywną strukturą, która wymaga okresu kandydowania czy obowiązkowych rekolekcji, choć oczywiście są one dobre i wskazane. Pierwszym etapem jest po prostu wola modlitwy w intencjach papieskich. Osoba, która chce się zaangażować, może przyjąć intencję na dany miesiąc i włączyć ją do swojej codziennej modlitwy. To już wystarczy.
Kolejnym etapem jest głębsze zaangażowanie duchowe, którego wyrazem jest codzienne ofiarowanie. W ciągu dnia człowiek zatrzymuje się na chwilę, aby uwielbiać i wynagradzać Najświętszemu Sercu Pana Jezusa, łączyć się z intencjami papieskimi i robić krótki rachunek sumienia, w duchu ignacjańskim. Ważnym elementem formacji jest także „Droga Serca” (The Way of the Heart) – droga wejścia w głąb własnego serca i spotkania się tam z Sercem Jezusa. Można ją przeżywać w formie rekolekcji albo jako rekolekcje w życiu codziennym, poprzez medytację i refleksję.
Co roku, we wrześniu, animatorzy i opiekunowie grup Apostolstwa Modlitwy spotykają się w Częstochowie. Jest to okazja do omówienia aktualnej sytuacji, wyzwań i kierunków rozwoju Apostolstwa, a także do wspólnej formacji. Jednym z punktów spotkania jest Msza Święta w kaplicy Matki Bożej Częstochowskiej na Jasnej Górze. To również symboliczne podkreślenie, że Papieska Światowa Sieć Modlitwy jest związana nie tylko z Sercem Jezusa i papieżem, ale także z Maryją, przez którą powierzamy Bogu nasze modlitwy.
Jest też młodzieżowa gałąź Apostolstwa Modlitwy – Eucharystyczny Ruch Młodych. Jego celem jest rozwijanie wśród młodych ludzi pobożności eucharystycznej oraz duchowości Serca Jezusa. Zazwyczaj są to uczniowie szkoły podstawowej i średniej. Można więc powiedzieć, że Eucharystyczny Ruch Młodych jest gałęzią tego samego drzewa, jakim jest Papieska Światowa Sieć Modlitwy.
Jezuici.pl: Interesuje mnie jeszcze kwestia czasopisma Modlitwa i Służba. Czy jest to kontynuacja czasopisma, które wcześniej nosiło tytuł Posłaniec Serca Jezusowego?
Mariusz Balcerak SJ: Można tak powiedzieć, że jest to pewna ewolucja tego czasopisma. Posłaniec Serca Jezusowego został zawieszony, a jego kontynuacją, choć w nieco węższej formie, jest właśnie Modlitwa i Służba. Tytuł wskazuje na to, co stanowi istotę Apostolstwa Modlitwy: modlitwę oraz czynną służbę w codzienności, między innymi pomoc w parafiach. Członkowie Apostolstwa, działając przy swoich kościołach, mogą współpracować zarówno z jezuitami, jak i z lokalnymi proboszczami.
W Modlitwie i Służbie są stałe elementy, między innymi refleksja nad Ewangelią na każdą z niedziel danego miesiąca oraz omówienie papieskiej intencji na dany miesiąc. Podejmowana jest również tematyka duchowości ignacjańskiej i kultu Najświętszego Serca Jezusa. Przedstawiani są święci związani z kultem Serca Jezusowego i ich wkład w rozwój tej pobożności. Są też artykuły dotyczące aktualnego życia Kościoła, a także materiały o tematyce maryjnej czy eucharystycznej.
Jezuici.pl: Na czym będzie polegała ojca rola jako dyrektora?
Mariusz Balcerak SJ: Przede wszystkim chciałbym odwiedzić wszystkie istniejące grupy, zobaczyć, jak funkcjonują, czego potrzebują i jaka jest ich obecna sytuacja. Chciałbym też, aby ich członkowie mogli mnie lepiej poznać, ponieważ jestem stosunkowo młodym jezuitą i zapewne nie wszyscy mnie jeszcze znają. Większość członków Apostolstwa ma ponad 60 lat, dlatego osobisty kontakt wydaje mi się szczególnie ważny.
Drugą kwestią jest szersze otwarcie Apostolstwa na media. Potrzebujemy nowej, bardziej interaktywnej strony internetowej. Chciałbym również rozwijać obecność w mediach społecznościowych: mamy już Facebooka, a planuję także uruchomić konto na X oraz kanał na YouTubie. Myślę przede wszystkim o osobach w wieku 40–50 lat, które mogłyby stać się nowymi członkami Apostolstwa Modlitwy. Dostrzegam również ogromny potencjał wśród różnorakich zgromadzeń zakonnych oraz osób konsekrowanych; te przestrzenie wymagają w większego zaopiekowania się. Obecnie widzę też pewne duchowe przebudzenie w kontekście Najświętszego Serca Pana Jezusa i mam nadzieję, że na tym dobrym fundamencie uda się zbudować coś nowego oraz dotrzeć do osób, które chciałyby włączyć się w Apostolstwo Modlitwy.
Jestem również wicepostulatorem w procesie beatyfikacyjnym ojca Józefa Andrasza. W latach trzydziestych aż do 1954 roku był on dyrektorem krajowym Apostolstwa Modlitwy i prowadził to dzieło tutaj, w Krakowie, przy ul. Kopernika 26.
Jezuici.pl: Czyli ma ojciec świętych poprzedników.
Mariusz Balcerak SJ: Mam świętych poprzedników. Nie wiem tylko, czy uda mi się ich doścignąć. Ojciec Andrasz był odpowiedzialny za Apostolstwo Modlitwy, a także redagował Posłańca Serca Jezusowego. W latach trzydziestych, mimo kryzysu ekonomicznego i trudnej sytuacji Polski po I wojnie światowej, doprowadził do wzrostu nakładu Posłańca do 145 tysięcy egzemplarzy miesięcznie. Był również dyrektorem Wydawnictwa WAM.
Warto też wspomnieć o archiwum Posłańca. Ojciec Stanisław Groń SJ zebrał i opracował archiwalne numery czasopisma, które zostały oprawione w roczniki. Są one dostępne także w formie skanów na naszej stronie internetowej, w zakładce „Archiwum”. To naprawdę pięknie zachowane materiały, z bardzo dobrymi jakościowo reprodukcjami. Sam przeglądałem numery z lat trzydziestych w ramach procesu beatyfikacyjnego ojca Andrasza i robią ogromne wrażenie.
Chciałbym przy okazji zacytować fragment dotyczący duchowej drogi Apostolstwa Modlitwy: „Członkowie Apostolstwa Modlitwy prowadzeni są przez Ducha Świętego. Jesteśmy apostołami przez modlitwę i przez życie zjednoczone z Sercem Jezusa. Ofiarowując Jemu nasze życie, otwieramy drzwi Jego przemieniającemu działaniu w nas. Duchowa droga Apostolstwa Modlitwy, zwłaszcza codzienne ofiarowanie i modlitwa w intencjach powierzonych przez papieża, pomagają nam żyć naszą misją wraz z Maryją jako wzorcem wiary, na każdym etapie i we wszystkich sytuacjach codziennego życia”.
Jezuici.pl: Brzmi wymagająco.
Mariusz Balcerak SJ: Tak, bo jest to dość wymagająca i dojrzała duchowo wspólnota. Należą do niej między innymi nauczyciele, profesorowie akademiccy, siostry zakonne, czy księża, ogólnie nie brakuje tam ludzi z żadnych profesji. Dlatego będzie to dla mnie pewne wyzwanie, aby znaleźć klucz do serc tych wszystkich, którzy chcieliby rozpocząć piękną, duchową przygodę z Ojcem Świętym oraz Najświętszym Sercem Jezusa. UFAM, że przy wsparciu wspaniałych, świętych poprzedników, małymi krokami uda się to przeprowadzić.
