Pan Bóg nie tylko odnawia stworzenie, ale również oferuje swego Ducha: „Ja pragnącemu dam darmo pić ze źródła wody życia” (Ap 21,6). Już prorok Izajasz wołał: „O, wszyscy spragnieni, przyjdźcie do wody, przyjdźcie, choć nie macie pieniędzy!” (Iz 55,1). Zaś Jezus zapewnił: „Jeśli ktoś jest spragniony, a wierzy we Mnie – niech przyjdzie do Mnie i pije! Jak rzekło Pismo: Rzeki wody żywej popłyną z jego wnętrza. A powiedział to o Duchu, którego mieli otrzymać wierzący w Niego” (J 7,37-39). Pragnienie, o którym mówi Apokalipsa, oznacza potrzeby i tęsknoty duchowe. Woda z kolei – duchowe zaspokojenie. W czasie rozmowy z Samarytanką, Jezus obiecał wodę żywą: „Każdy, kto pije tę wodę, znów będzie pragnął. Kto zaś będzie pił wodę, którą Ja mu dam, nie będzie pragnął na wieki, lecz woda, którą Ja mu dam, stanie się w nim źródłem tryskającym ku życiu wiecznemu” (J 4,13-14). Ludzkiego ducha może w pełni zaspokoić tylko Duch Boży. Święty Augustyn napisał w swoich Wyznaniach: „Stworzyłeś nas Boże dla siebie i niespokojne jest serce nasze, dopóki nie spocznie w Tobie”. „Tak więc wodą, która wytryska i łączy nas z Boskim życiem, przemieniając nas wewnętrznie, jest Duch Boży, energia miłości przechodzącej od Ojca do Syna i w Duchu Świętym powracającej do Ojca. Dar Ducha, dar wody jest to zdolność kochania tak, jak kocha Bóg” (I. Gargano).

Obietnice Boga dotyczą wszystkich, którzy pozostali wierni i nie skalali się bałwochwalstwem ani odstępstwem w czasie prześladowań: „Zwycięzca to odziedziczy, i będę mu Bogiem, a on będzie Mi synem” (Ap 21,7). To sformułowanie przypomina klasyczny tekst obietnicy w czasie zawierania przymierza. Otrzymał ją wcześniej Abraham (Rdz 17,7), przyszły syn Dawida (2 Sm 7,14) i Mesjasz (Ps 2,7). To niewyobrażalne. Zwycięzcy otrzymują taką samą nagrodę, jak Abraham, Dawid i Mesjasz. Będą umiłowanymi dziećmi Boga, jak Syn Boży; członkami jednej wielkiej kochającej się rodziny Bożej. Maria Miduch wyjaśnia: „Oczywiście ta obietnica już się wypełniła podczas chrztu, a wieczność, o której mówi ten tekst, będzie czasem jej celebracji! Będzie czasem wspólnego zamieszkiwania w jednym domu, korzystania ze wszystkiego, co należy się dziecku. On nie chce mieć gości w swoim domu, ale domowników, dzieci, tych, którzy mają godność dziedzica! To będzie prawdziwie wielodzietna rodzina! Bóg ma olbrzymie serce i każdy będzie miał miłości pod dostatkiem, ona nigdy się nie wyczerpie. Wszyscy pod jednym dachem swego Ojca, każdy bezpieczny, każdy napełniony życiem, każdy szczęśliwy”.

Nie wszyscy będą jednak beneficjentami obietnicy Boga: „A dla tchórzów, niewiernych, obmierzłych, zabójców, rozpustników, guślarzy, bałwochwalców i wszelakich kłamców udział w jeziorze gorejącym ogniem i siarką. To jest śmierć druga” (Ap 21,8). Autor ponownie powraca do obrazu starego świata i ukazuje jego przywary, wady i grzechy. Katalog grzechów jest raczej fragmentaryczny i przykładowy. Stanowi próbę „naszkicowania portretu wzorcowego złoczyńcy, pozbawionego zalet, skazanego na potępienie. Należy więc te cechy interpretować łącznie, jako wizerunek jednego, wielkokształtnego grzechu śmiertelnego” (M. Wojciechowski). Tchórzostwo i niewierność to określenie niewiernych, odstępców, którzy zaparli się Chrystusa z wygody i dla własnego bezpieczeństwa, a także letnich, niezdecydowanych, chwiejących się na dwie strony. Obmierźli to z kolei ci, którzy mają udział w kulcie pogańskim, łącznie z praktykami seksualnymi. Mordercy to wszyscy, którzy przekraczają V przykazanie Dekalogu, a więc także ci, którzy prześladują chrześcijan. Rozpustnikami są zarówno ci, którzy prowadzą niemoralny tryb życia jak i prostytuujący się w świątyniach pogańskich. Guślarze  to z kolei trudniący się magią. W Efezie w czasach Jana było ich multum. Efez bowiem był miastem słynącym z synkretyzmu religijnego, a także z magii i okultyzmu. Powszechnym było kupczenie egzorcyzmami, talizmanami i magią. Papirusy z zaklęciami magicznymi umieszczano zwykle w pojemnikach cylindrycznych bądź szkatułkach i wieszano na szyi jako amulety. Magiczne zaklęcia były tak powszechne, że zwoje zawierające ich treści nazwano „pismami efeskimi” (Ephesia grammata). Na końcu listy znajdują się bałwochwalcy i kłamcy. Można ich potraktować łącznie. Bałwochwalstwo i kłamstwo polega bowiem na niewierności i zaprzeczaniu Bogu, Chrystusowi i prawdzie. Wszyscy wyżej wymienieni są przeciwieństwem ludzi błogosławionych, o których mówił Jezus w Kazaniu na Górze (Mt 5,3-12) i skazani są na „śmierć drugą”, czyli definitywne oddzielenie od Boga. Jednakże „Apokalipsa nie pragnie ich drugiej śmierci, a wręcz przeciwnie, nawołuje ich do pokuty i poprawy życia, która jeszcze może uzyskać przebaczenie i miłosierdzie Boże. Jest to bowiem sygnał do gaszenia grzechowego pożaru, zanim ogarnie cały dom człowieka” (E. Ehrlich).

Pytania do refleksji:

  • Jakie są twoje pragnienia? W jaki sposób Bóg je zaspokaja?
  • Co dla ciebie stanowi Bożą obietnicę?
  • Jakim dzieckiem Boga Ojca jesteś?
  • Który z apokaliptycznego katalogu grzechów stanowi dla ciebie największy problem? Dlaczego?

fot. Pixabay