Co sprawia, że w naszych rodzinach, szkołach i wspólnotach pojawia się przemoc? Jak reagować na przemoc i czy jest ona obecna również w naszym życiu religijnym? W niedzielę 11 października, w Europejskim Centrum Komunikacji i Kultury (ECCC) w Warszawie Falenicy odbyło się kolejne spotkanie z cyklu „Wieczory Falenickie”. Gościem o. Wojciecha Żmudzińskiego SJ był o. Mieczysław Łusiak SJ – autor książki „W Bogu nie ma przemocy”, twórca kanału na YouTubie „Akademia Szczęśliwego Życia” oraz założyciel Wspólnoty Rodzin Empatycznych. Na spotkanie przyszło ponad 70 osób.

Podczas spotkania o. Mieczysław wyjaśnił, że przemocą jest każde działanie oraz każdy komunikat wynikający z lęku, wstydu, poczucia zagrożenia czy strachu przed karą, a nie z czystej intencji wypływającej z miłości. Nawiązał do incydentów agresji w szkołach i w przestrzeni internetowej, zwracając uwagę, że sprawcy przemocy bardzo często sami doświadczyli wcześniej przemocy fizycznej lub słownej. Jego zdaniem kluczowym zadaniem wychowawczym jest budowanie środowiska, w którym unikamy języka przemocy i tworzymy kulturę dialogu i bezpieczeństwa.

W trakcie rozmowy poruszono również temat przemocy religijnej oraz zmuszania dzieci do udziału w praktykach religijnych pod groźbą kary. O. Mieczysław podkreślił, że stosowanie przymusu i wzbudzanie strachu przynosi odwrotny skutek i skutecznie zniechęca młode pokolenie do pogłebiania wiary i uczestniczenia w życiu Kościoła. Bóg nie posługuje się przemocą, a budowanie dojrzałej relacji z Bogiem wymaga wolności i doświadczenia miłości. Przekazywanie wartości w rodzinie powinno opierać się na autentycznej relacji i osobistym świadectwie, a nie na egzekwowaniu posłuszeństwa wzbudzając strach przed piekłem.

Odpowiadając na pytania uczestników, o. Mieczysław wyjaśnił stosunek Porozumienia bez Przemocy (NVC) do wychowania. Podejście bezprzemocowe nie ma nic wspólnego z tzw. „bezstresowym wychowaniem” czy brakiem zasad. Dzieci potrzebują jasnych granic, jednak kluczowy jest sposób ich wyznaczania:

  • Stawianie granic z empatią oznacza stanowczą niezgodę na upokarzanie.
  • Język rozbrajający pozwala chronić ważne wartości bez wchodzenia w spiralę ataku i kontrataku.
  • Praktyka empatii w codzienności sprawia, że przemoc w relacjach małżeńskich i rodzinnych staje się po prostu zbędna.

Ważną częścią wypowiedzi zaproszonego gościa była historia powstania ruchu empatycznego w Polsce. Po autorskich rekolekcjach prowadzonych przez o. Łusiaka w latach 2012–2018, w wielu miastach zaczęły powstawać formacyjne grupy rodzin. Obecnie w całej Polsce działa 69 grup Rodzin Empatycznych, które łączą odczytywanie Ewangelii z praktycznymi narzędziami NVC. Inicjatywa uzyskała wsparcie przełożonych zakonnych, a także biskupa diecezji bydgoskiej i warszawsko-praskiej. Wspólnota Rodzin Empatycznych funkcjonuje jako oficjalne stowarzyszenie na prawach kościelnych.

Na zakończenie spotkania wskazano miejsca, w których można zgłębiać tajniki komunikacji empatycznej:

Warsztaty organizowane w ECCC w Warszawie Falenicy,
Studium Porozumienia bez Przemocy (np. cykl warsztatów Strefy NVC u jezuitów przy ul. Rakowieckiej),
Książka o. Mieczysława Łusiaka SJ „W Bogu nie ma przemocy” oraz jego materiały publikowane codziennie na kanale „Akademia Szczęśliwego Życia”.

Kolejne spotkanie w ramach „Warsztatów Falenickich” odbędzie się 8 listopada. Tym razem gościem jezuitów będzie dr Marek Kita, teolog, autor książki „Zostać w Kościele. Zostać Kościołem”. Temat spotkania: „Co znaczy w życiu katolika być dzisiaj prorokiem„. Zapraszamy.

Fot. Michał Kłosiński SJ