Zmiany klimatu i kryzys środowiskowy należą do najpoważniejszych wyzwań współczesnego świata. W odpowiedzi na wezwania papieży Franciszka i Leona do troski o wspólny dom uniwersytety jezuickie na całym świecie intensyfikują działania na rzecz ochrony środowiska, łącząc edukację, badania naukowe i odpowiedzialne zarządzanie kampusami.

Według badań przeprowadzonych przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Uniwersytetów Jezuickich (IAJU) aż 93 proc. uczelni uczestniczących w badaniu wdraża rozwiązania ograniczające wpływ swojej działalności na środowisko, a 89 proc. prowadzi dodatkowe inicjatywy promujące zrównoważony rozwój wśród studentów i pracowników.

Autorzy raportu zwracają jednak uwagę na istotną lukę. Tylko 69 proc. badanych uczelni prowadzi pełnoprawne kierunki, programy lub jednostki zajmujące się tematyką środowiskową. Oznacza to, że wielu studentów nadal może ukończyć studia bez zdobycia podstawowej wiedzy o kryzysie ekologicznym i odpowiedzialności za środowisko.

Zdaniem autorów ten stan rzeczy wymaga zmiany. Edukacja ekologiczna nie powinna być domeną wyłącznie kierunków przyrodniczych. Każdy absolwent uczelni jezuickiej – niezależnie od studiowanej dyscypliny – powinien rozumieć wyzwania związane ze zmianami klimatu i znać zasady odpowiedzialnego gospodarowania zasobami naszej planety.

Dwa narzędzia dla uczelni

Aby pomóc uczelniom w realizacji tego celu, grupa robocza IAJU ds. ekologii integralnej opracowała dwa bezpłatne narzędzia.

Pierwszym jest University Pathways – zestaw materiałów, który pomaga uczelniom przygotować i wdrażać strategie zrównoważonego rozwoju zgodne z siedmioma celami programu Laudato si’ Action Platform. Narzędzie uwzględnia wielkość uczelni, jej zasoby oraz stopień zaawansowania działań ekologicznych.

Drugim projektem jest Healing Earth – bezpłatny internetowy podręcznik poświęcony bioróżnorodności, energii, żywności, zasobom wodnym, zmianom klimatu i sprawiedliwości środowiskowej. Publikacja łączy wiedzę naukową z refleksją etyczną i duchową, wpisując się w koncepcję ekologii integralnej promowaną przez Kościół.

Globalny projekt edukacyjny

Projekt Healing Earth powstał na Uniwersytecie Loyola w Chicago po opublikowaniu przez jezuitów dokumentu Healing a Broken World w 2011 roku. Jego celem było stworzenie bezpłatnego podręcznika, z którego mogłyby korzystać szkoły i uniwersytety jezuickie na całym świecie.

Od pierwszego wydania w 2015 roku podręcznik przetłumaczono na kilka języków. Obecnie korzystają z niego nauczyciele i wykładowcy w około 30 krajach. W ciągu ostatniego roku stronę projektu odwiedziło ponad 36 tysięcy użytkowników, a z materiałów aktywnie korzystało ponad 11,5 tysiąca studentów i nauczycieli.

Za połączenie nauki, filozofii i teologii projekt otrzymał w 2017 roku nagrodę Expanded Reason Award, przyznawaną przez Fundację Watykańską im. Josepha Ratzingera – Benedykta XVI.

Wspólna odpowiedzialność za przyszłość

Obecnie rozwój projektu Healing Earth koordynuje Międzynarodowe Stowarzyszenie Uniwersytetów Jezuickich, które zaprasza kolejne uczelnie do współtworzenia i rozwijania zasobów edukacyjnych.

Autorzy podkreślają, że troska o środowisko nie może ograniczać się do modernizacji infrastruktury czy działań organizacyjnych. Kluczowym zadaniem pozostaje kształcenie ludzi zdolnych do odpowiedzialnego podejmowania decyzji i budowania świata opartego na zasadach sprawiedliwości ekologicznej. Uniwersytety jezuickie chcą odgrywać w tym procesie rolę liderów, przygotowując absolwentów do odpowiedzialnego działania na rzecz wspólnego dobra i przyszłych pokoleń.

Źródło: Jesuit Universities Boosting their Responses to Address the Environmental Crisis