Słowo Boże: „Podobnie też [jest] jak z pewnym człowiekiem, który mając się udać w podróż, przywołał swoje sługi i przekazał im swój majątek. Jednemu dał pięć talentów, drugiemu dwa, trzeciemu jeden, każdemu według jego zdolności, i odjechał. Zaraz ten, który otrzymał pięć talentów, poszedł, puścił je w obrót i zyskał drugie pięć. Tak samo i ten, który dwa otrzymał; on również zyskał drugie dwa. Ten zaś, który otrzymał jeden, poszedł i rozkopawszy ziemię, ukrył pieniądze swego pana. Po dłuższym czasie powrócił pan owych sług i zaczął rozliczać się z nimi. Wówczas przyszedł ten, który otrzymał pięć talentów. Przyniósł drugie pięć i rzekł: Panie, przekazałeś mi pięć talentów, oto drugie pięć talentów zyskałem. Rzekł mu pan: Dobrze, sługo dobry i wierny. Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię: wejdź do radości twego pana. Przyszedł również i ten, który otrzymał dwa talenty, mówiąc: Panie, przekazałeś mi dwa talenty, oto drugie dwa talenty zyskałem. Rzekł mu pan: Dobrze, sługo dobry i wierny. Byłeś wierny w rzeczach niewielu, nad wieloma cię postawię: wejdź do radości twego pana. Przyszedł i ten, który otrzymał jeden talent, i rzekł: Panie, wiedziałem, żeś jest człowiek twardy: chcesz żąć tam, gdzie nie posiałeś, i zbierać tam, gdzieś nie rozsypał. Bojąc się więc, poszedłem i ukryłem twój talent w ziemi. Oto masz swoją własność. Odrzekł mu pan jego: Sługo zły i gnuśny! Wiedziałeś, że chcę żąć tam, gdzie nie posiałem, i zbierać tam, gdziem nie rozsypał. Powinieneś więc był oddać moje pieniądze bankierom, a ja po powrocie byłbym z zyskiem odebrał swoją własność. Dlatego odbierzcie mu ten talent, a dajcie temu, który ma dziesięć talentów. Każdemu bowiem, kto ma, będzie dodane, tak że nadmiar mieć będzie. Temu zaś, kto nie ma, zabiorą nawet to, co ma. A sługę nieużytecznego wyrzućcie na zewnątrz ‑ w ciemności; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów” (Mt 25, 14 – 30)

 Obraz do medytacji: Przyjrzyj się swojej podobiźnie, np. na zdjęciu albo w lustrze albo pomyśl, co masz najcenniejszego.

Prośba o owoc medytacji: Proś o wdzięczność Bogu za swe istnienie i wszystkie inne dary i talenty.

1. Przekazał im swój majątek

 Przypowieść o talentach jest metaforą. Człowiek, który udaje się w podróż symbolizuje Boga. Słudzy to my. Talenty to nasze życie, możliwości, zdolności. Człowiek z przypowieści (Bóg) zna swoje sługi; zna ich zdolności, zalety, wady. Wie, ile może od każdego wymagać. Dlatego od żadnego ze swoich sług nie żąda więcej, niż byłby w stanie uczynić. Dla żadnego ze sług opiekowanie się talentami nie przekracza jego możliwości. Z drugiej strony jest docenieniem. Pan pragnie, by słudzy posługiwali się w pełni swoimi zdolnościami. Daje im wolność w sposobie wykorzystania talentów.

Talent, który powierzył Pan swoim sługom ma olbrzymią wartość. Jest miarą wagi ok. 42 kg złota i srebra. Dary, które otrzymaliśmy od Boga przekraczają wszelkie nasze pragnienia i oczekiwania. W czasie tej modlitwy popatrzmy na siebie, na nasz świat, mój świat, a więc na to, co jest w zasięgu naszego włodarzenia: nasze dary, osobiste talenty i zdolności, osiągnięcia życiowe, posiadane dobra materialne, itd. Czy mam świadomość, że są to dary Boga? Czy też uważam je za własność? Sądzę, że mi się to wszystko należy?

Zauważmy dalej sposób, w jaki Bóg nas obdarowuje. Bóg rozdziela dary, patrząc po ludzku, niesprawiedliwie: jednemu daje pięć talentów, drugiemu dwa, trzeciemu jeden. Dlaczego? Przede wszystkim Bóg jest wolny. Tutaj przypomina się fragment innej przypowieści o pracownikach w Winnicy (zob. Mt 20, 1-16). Na zarzuty (pozornej) niesprawiedliwości, Właściciel Winnicy (czyli Bóg) odpowiada: Czy mi nie wolno uczynić ze swoim, co chcę? Czy na to złym okiem patrzysz, że ja jestem dobry? Sposób, w jaki Bóg rozdziela talenty zależy również od planu, zadań, misji, jakie Bóg ma wobec każdego z nas. Każdy z nas ma jedyną niepowtarzalną misję, od każdego z nas Bóg oczekuje czego innego i dlatego każdego obdarza innymi darami.

Nasze talenty, zdolności, możliwości są specyficzne, ale Bóg oczekuje od nas także różnych owoców, proporcjonalnych do otrzymanych darów. Zarówno człowiek, który otrzymał pięć talentów i przyniósł drugie pięć, jak i ten, który otrzymał dwa talenty, słyszą jednakową pochwałę i obietnicę nagrody. I dlatego możemy być pewni, że człowiek obdarowany jednym talentem, gdyby go wykorzystał, usłyszałby podobne słowa. Tragizm człowieka, który otrzymał jeden talent nie polega na tym, że mniej otrzymał. Jego wina leży w obojętności i braku zainteresowania, w niedocenianiu Bożych darów, nieumiejętności odczytania Bożych oczekiwań. Bóg ma wobec każdego z nas plan i oczekiwania, niezależnie od tego, ile talentów przypadło nam w udziale. Dla Boga nie jest istotne, ile talentów otrzymaliśmy. Bo przecież On sam je rozdziela. Istotne jest natomiast, jak się do nich ustosunkowaliśmy, czy właściwie je wykorzystaliśmy, czy potraktowaliśmy na serio dary Boga i odpowiedzieliśmy na Jego oczekiwania. Jeden talent to jest wystarczający kapitał, aby zrealizować swoje życie i być szczęśliwym. Zastanówmy się, co robimy z naszymi specyficznymi talentami otrzymanymi od Boga. Czy je odkrywam, rozwijam? Cieszę się nimi, dziękuję za nie Bogu?

2. Akceptacja Bożych darów 

Bóg nie kocha człowieka za to, kim jest, ale tylko dlatego, że go stworzył. Jego miłość jest czystym darem. Bóg nie oczekuje od nas niczego, poza przyjęciem Jego bezinteresownej miłości. On akceptuje nas w naszej aktualnej rzeczywistości ze wszystkimi ograniczeniami i słabościami. Naszą odpowiedzią na taką miłość Boga powinna być pełna akceptacja swego życia, takim, jakie ono jest w danej chwili, bez warunków, bez niechęci, zgorzknienia czy rezygnacji. Miłość nie stawia warunków. Także miłość siebie nie może łączyć się ze stawianiem sobie warunków. Stąd też miłość siebie samego jest możliwa od zaraz. Stawianie sobie warunków: pokocham swoje życie, jeżeli…. sprawia, że miłość do siebie staje się praktycznie niemożliwa. Miłość, która stawia warunki, przestaje być jednocześnie miłością, przechodzi w jedną z form manipulacji. Człowiek może manipulować nie tylko innymi, ale także i własnym życiem.

Akceptacja Bożych darów, wbrew pozorom, nie jest procesem łatwym. W głębi nas jest wiele buntu przeciwko życiu, przeciwko sobie i naszej postawie. Zauważmy, jak często jesteśmy niezadowoleni z tego, co posiadamy (albo raczej z tego, czego, nie posiadamy). Chcielibyśmy mieć więcej, albo, co innego, niż mamy. Chcielibyśmy posiadać inny charakter, inny wygląd, więcej inteligencji, zdolności, inne warunki, środowisko, lepszych przyjaciół, przełożonych, więcej czasu, zdrowia itd. Ta niezgoda na siebie wyraża się w skłóceniu i buncie przeciwko innym i Bogu. Marnujemy swoje życie, obwiniając wszystkich i zamykamy się w świecie iluzji. Czasami wstydzimy się naszych braków, staramy się je kamuflować, przyjmować pozory, nakładamy maski, by upodobnić się do innych, lub ich oczekiwań. To z kolei rodzi zakłamanie, konflikty, napięcia. A usuwanie tych napięć wymaga dodatkowej energii, sił, które mogłyby zostać wykorzystane w pozytywny sposób. Możemy również nie doceniać otrzymanych darów. Dla różnych racji zaniżamy obraz, ocenę siebie, pomniejszamy swoje talenty, pozując przed sobą i innymi na biednego i pokornego. Pascal Bruckner nazywa tę postawę – wiktymizacją. Człowiek czuje się nieustannie ofiarą i sam uchyla się od odpowiedzialności. Zamiast pięciu talentów przynosi wówczas jeden. Jest to fałszywa pokora. Pokora to nie umniejszanie siebie i własnych darów. Pokora jest stawaniem w prawdzie, właściwym poznaniem siebie, swoich możliwości, darów i ich akceptacją.

Pomyślmy: Co mi się we mnie nie podoba? Co odrzucam: wygląd mojego ciała, poziom mojej inteligencji, mój charakter, wyniki w nauce, moją seksualność? Zauważmy również, że niektóre problemy zaakceptowaliśmy już w naszym życiu. Jakie? Wyraźmy Bogu wdzięczność za to, co zostało przez nas przyjęte, zaakceptowane. Dziękujmy także za wewnętrzną wolność, która rodzi się w nas pod wpływem akceptacji siebie, Bożych darów i owoców, jakie przynosimy.

3. Konsekwencje akceptacji siebie

 Z właściwego stosunku do siebie, opartego na rozpoznaniu własnych darów i ich akceptacji, wypływa nasz stosunek do innych. Gdy jesteśmy zadowoleni z tego, co posiadamy, gdy nie czujemy się sfrustrowani, pogodniej patrzymy na świat, na otaczających nas ludzi. Łatwiej przychodzi nam akceptacja i miłość bliźniego. Z niezadowolenia natomiast, z frustracji, obok zgorzkniałości, którą się wokół rozsiewa, rodzi się postawa pretensjonalności. Pretensjonalność ta bywa niekiedy długo tłumiona. Jednak przychodzi czas, że eksploduje i rodzi żal do innych albo potępienie (Łk 15, 28 – 30). Obok pretensjonalności rodzi się jedna z najbrzydszych wad – zazdrość; rodzą się postawy obronne i agresywne. Drugi człowiek odbierany jest wówczas jako zagrożenie.

Akceptacja siebie i swoich darów jest podstawą miłości bliźniego. Jezus mówi: Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego (Mk 12, 31). Właściwie najwięcej dajemy innym, akceptując swoje życie, kochając siebie. Człowiek, który nie akceptuje siebie, swojego życia, nie jest w stanie być bezinteresownym dla innych. Miłuj bliźniego swego jak siebie samego oznacza: uczyń i ofiaruj najpierw sobie to, co chcesz uczynić i ofiarować bliźnim, bądź dobry dla siebie, pokochaj siebie.

Jezus w przypowieści o talentach zwraca nam również uwagę, gdzie należy szukać kryteriów do oceny samych siebie i innych. Nasz tragizm wynika często z nieustannego porównywania się z innymi. Porównywanie prowadzi do kompleksu niższości, obwiniania siebie, poczucia bezwartościowości (gdy oceniamy innych jako lepszych). Natomiast, gdy inni wydają nam się gorsi, czujemy się lepsi, odzywa się w nas pycha, lekceważenie i pogarda wobec nich. Kryterium naszej wartości nie leży w innych, w porównywaniu się z innymi, ale w nas samych, w naszej jedyności, niepowtarzalności i zależności od Boga. Zadajmy sobie w tej medytacji pytanie o kryteria, jakimi posługujemy się, oceniając siebie. Czy nasza ocena siebie wynika z akceptacji swego życia i talentów jako darów Boga? Czy jest konsekwencją miłości Boga?

Modlitwa końcowa: Rozmawiaj najpierw z Maryją. Ona najpełniej z ludzi zaakceptowała swoje życie i swoją trudną misję. Rozmawiaj również z Jezusem. Prośmy Go, by uczył cię łączyć akceptację siebie z miłością do Boga i ludzi. Bogu Ojcu wyraź wdzięczność za wszystkie dary. I módl się, abyś z radością podejmował trud rozwoju otrzymanych talentów.

fot. Pixabay